DEVLET KATKISI %20’YE DÜŞECEKMİŞ

Dec 29

Dec 29 DEVLET KATKISI %20’YE DÜŞECEKMİŞ

Hazine ve Maliye Bakanlığı BES’te devlet katkılarının %30’dan %20’ye düşürülmesi için çalışma başlatmış.

2003 yılından 2013 yılına kadar BES vergi iadesi ile desteklendi. Fakat vergi iadesini sadece çalışanlar alabildiği için sistem 10 yılda ancak 3 milyon kişiye ulaşabilmişti.

Devlet katkısı uygulaması 2013 yılında %25 ile başladı. Aynı yıl sisteme 3 milyon yeni kişi girdi.

22 Ocak 2022’de enflasyonda 40-50’lere doğru sıçrama nedeniyle devlet katkısı %25’ten %30 çıkarıldı.

Devlet katkıları devlet için maliyet, katılımcılar için getiri. Ama ne getiri… 2014’ten bu yana TÜFE %1421 olmuş. Faizli Devlet katkısı fonları 814, faizsiz devlet katkısı fonları %1008 getiri yapmış. (Faizli/faizsiz devlet katkısı fonları arasındaki getiri farkı, faizli fonlara yüklenen uzun vadeli tahvillerden kaynaklanıyor.) Yani bırak getiri yapmayı, devlet; kendi verdiği katkının kendi tasarladığı fonlarda erimesine göz yummuş. Bu arada katılımcılar sürekli devlet katkılarının getirilerinin iyiliştirilmesini talep ederken, kimse bu çağrıyı dikkate almamış.

Sistem uzun vadeli birikim yapanları değil, 10 ve 56 yaşını tamamlayanların toplu para para yatırıp, %30 devlet katkısı aldığı bir yapıyı teşvik etmiş. Burada bir açık var. Sistemin açıkları kapatılacağına, devlet katkılarını %20’ye düşürme hazırlığı yapılıyor.

Aklıselimle düşünmek gerek:

Gelin sistemdeki belli başlı avantaj ve dezavantajları karşılaştıralım:

Avantajlar:

-Devlet katkısı

- %5 stopaj

Dezavantajlar:

-Giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri

-Enflasyon arındırması yapılmaması ve enflasyon nedeniyle oluşan büyümenin vergilendirilmesi

-TEFAS’ta hisse fona stopaj istisnası olmasına rağmen BES hisse fonların vergilendirilmesi

-Fon havuzuna ulaşımda zorluklar

-Sisteme güvensizlik.

Şimdi hesap yapma zamanı, %20 devlet katkısı ve %5 stopaj bu dezavantajların tolere edilmesini sağlar mı, sağlamaz mı?

Zeynep Candan Aktaş

Bireysel emeklilik, benim için çalışma hayatı boyunca farkında olmadan temellerini attığım, sistem uygulanmaya başlayınca, tam da bu temellerin üstüne oturan bir yapı. Amacım ne sistemi yermek ne de övmek. Ama şunu biliyorum: Bizim gibi ülkeler dünyanın para bolluğuna boğulduğu geçtiğimiz 15-20 yılı yatırım yerine, tüketerek geçirdi. Borcu olmayanlar neredeyse parmakla gösterilir oldu. Önümüzdeki dönem bu borçların ödenme zamanı gelecek. Ancak biz halk olarak tasarruf yapmıyoruz, yapamıyoruz. Bunun nedenleri farklı olsa da gerçek şu ki, artık biriktirmek zorundayız. Bu bireysel emeklilik yoluyla olur, şahsi yatırımlarla olur, altın alarak olur, bankada mevduat yoluyla olur, dövizle olur… Herkesin kendi tercihi. Ben burada bireysel emeklilik sistemi içindekilerin sistemi tanımasını, sistemden nasıl daha fazla verim alabileceğinin yollarını, katılımcının lehine ve aleyhine olabilecek gelişmeleri yazmak, duyurmak istiyorum. Bu arada katılımcılar da sistemle ilgili düşüncelerini, sistemden beklentilerini, kendileri için olumlu ve olumsuz yönleri, merak ettikleri soruları yazarlarsa, bunları tartışırız, elimizden geldiğince sorulara cevap veririz ve en önemlisi belki ilgililere, yetkililere sesinizi duyurabiliriz.

Teknik analiz ise daha Türkiye’de teknik analizin ‘T’si ortalarda yok iken, kareli defter yapraklarını birbirine ekleyerek oluşturduğum grafiklerle başladı. 1990’dan beri fiyatların hareketini merak ediyorum ve anlamaya çalışıyorum. Bunun için okuyor, araştırıyor ve bildiklerimi piyasada test ediyorum. Kazandığım da oluyor, kaybettiğim de. Ancak artık şunu net olarak biliyorum, piyasalarda kazanmanın tek yolu kendinizi tanımak ve kendi kapasitenizde riskler alabilmektir. Kapasitenizi aşan risk sizi uyutmaz, kapasitenizin altındaki risk de kazandırmaz. Bu dengeyi kurabilir, üstüne de teknik analiz yöntemlerini uygulayarak alım-satım zamanlarını ve fiyatlarını öngörebilirseniz, kazanmamanız için bir sebep kalmaz.

Yaklaşık 20 yıldır ekonomi dergilerinde, gazetelerde piyasaya ilişkin öngörüler, gerçekleşmeler, teknik analiz grafikleri üzerinden yorumlar yazıyorum. Bunlar arasında Trend Dergisi, Yeni Yüzyıl, Radikal, Ekonomik Bülten, Tekborsa, Gazete Vatan, Milliyet, gibi birçok dergi ve gazete var. Halen bireysel emeklilik ile ilgili yazılarım Para Dergisinde, Teknik analiz ile ilgili yazılarım Ekonomist dergisinde yer alıyor.

Ayrıca teknik analiz ve bireysel emeklilik alanında gerek sınıf içi gerek internet üzerinden eğitimler veriyorum. www.borfin.com.tr adresinde başlangıç düzeyinde teknik analiz eğitimim ve bireysel emeklilik eğitimlerim mevcuttur.